Laden...

Eetstoornissen

Eetstoornissen zijn stoornissen die te maken hebben met eetgedrag maar ook met het denken over eten en lichaamsgewicht. Mensen met een eetstoornis proberen grip te krijgen op hun problemen door voortdurend bezig met (niet) eten en hun gewicht. Dit kan een gevoel van controle geven als op andere terreinen dat gevoel er niet is. Eten kan ook een manier zijn om met negatieve en/of positieve emoties om te gaan omdat het troost geeft, verdooft, staat voor gezelligheid of beloning. Bij een eetstoornis is het lichaamsbeeld vaak verstoord: mensen zien zichzelf als dikker of lelijker dan ze in werkelijkheid zijn. Eetstoornissen worden vaak veroorzaakt door een combinatie van aanleg en omgevingsfactoren. 

Is alles wat met eten te maken heeft voor jou beladen? En wordt je leven eigenlijk beheerst door (de gedachte) aan eten, gewicht en lichaamsvorm? Dan is het goed mogelijk dat je een eetstoornis heeft. Behandeling bestaat uit het weer normaliseren van het eetpatroon in combinatie met Cognitieve Gedragstherapie gericht op de onderliggende problematiek. Bij traumatische ervaringen die een rol spelen bij het ontstaan van een eetstoornis, kan aanvullend EMDR ingezet worden.

Anorexia Nervosa

Van anorexia is sprake als je heel erg bang bent om in gewicht aan te komen, bang bent om dik te worden ook al is er aanvankelijk sprake van gewoon gewicht of ondergewicht. Door deze angst ga je steeds minder eten en vaker bepaalde producten uitsluiten. Ook kan het zijn dat je laxeermiddelen gaat gebruiken, gaat braken om eten kwijt te raken of overmatig gaat bewegen en steeds meer last krijgt van bewegingsdrang. Dat laatste is ook een gevolg van ondergewicht. Door het overmatig bewegen, het steeds minder eten, val je af en ontstaat er ondergewicht. Het geeft een gevoel van houvast en controle om zo de hele dag met (niet) eten bezig te zijn en het gewenste gewicht wordt vaak steeds naar onderen bijgesteld. Je ziet ook niet dat er sprake is van ondergewicht omdat het lichaamsbeeld vertekend is geraakt. Je voelt je vaak somber en bent geneigd je terug te trekken en helemaal door de eetstoornis in beslag te laten nemen. Als mensen in jouw omgeving proberen om je aan het eten te krijgen, gebruik je allerlei uitvluchten en trucs zoals zeggen dat je net gegeten hebt of je gooit het eten stiekem weg of braakt het weer uit. Als je het niet meer volhoudt, een eetbui krijgt en daarna je naar en schuldig voelt, kan je ook gaan braken, laxeren of veel gaan bewegen om het weer snel kwijt te raken. Deze eetstoornis heeft ernstige lichamelijke gevolgen zoals moeheid, een onregelmatige hartslag of hartfalen, kouwelijkheid, het uitblijven van de menstruatie, haaruitval, een vertraagde bloedsomloop, nierstenen, enzovoorts.  Je zult niet gauw hulp zoeken, uit schaamte of omdat je gelooft dat je goed bezig bent. Maar het is een hardnekkig ziekte waaraan je kunt overlijden omdat je roofbouw op jouw lichaam pleegt.

Boulimia Nervosa

Naast anorexia komt ook boulimia regelmatig voor. Je hebt dan regelmatig eetbuien waarbij je in een korte tijd veel eet en er sprake is een gevoel van controleverlies. Ook bij boulimia is er sprake van een overdreven aandacht voor eigen lichaamsvorm en gewicht. Het is belangrijk voor je gevoel van eigenwaarde dat je gewicht niet toeneemt. Na een eetbui voel je je dan ook schuldig en slecht waardoor je de eetbuien wilt compenseren met braken, gebruik van laxeermiddelen, veel te bewegen of te lijnen. Meestal is er dan ook sprake van een normaal gewicht waardoor de omgeving niet merkt dat er sprake is van een eetprobleem. Zelf houd je uit schaamte de eetbuien en het compenseren verborgen. Hierdoor kun je in een sociaal isolement komen. Het herhaalde braken kan leiden tot irritatie en scheurtjes in keel, slokdarm en maag. Daarnaast kan het leiden tot gebitsproblemen. Verder leidt het verstoorde eetprobleem vaak tot concentratieproblemen, hartritmestoornissen, moeheid, menstruatiestoornissen, opgezwollen ogen enzovoorts. Net als Anorexia Nervosa kan Boulimia Nervosa in ernstige gevallen leiden tot overlijden.

Eetbuistoornis of Binge Eating Disorder

Een andere veelvoorkomende eetstoornis is Binge Eating Disorder (BED, eetbuistoornis). Je hebt regelmatig heftige eetbuien waarbij je in en korte tijd een grote hoeveelheid voedsel (vaak calorierijk) en kunt niet meer stoppen. Na afloop voel je je vaak zwak en schuldig en dit kan weer leiden tot een eetbui. Een verschil met boulimia is dat je het eten niet probeert kwijt te raken door laxeermiddelen te gebruiken of te braken. Eten kan verschillende functies vervullen: troost, beloning, ontspanning of verdoving van nare emoties. Perioden van extreem lijnen kunnen ook eetbuien uitlokken doordat het normale eetpatroon en honger- en verzadigingsgevoel uit balans is geraakt. Hierdoor ga je jojoën: je valt af met een dieet, maar komt daarna nog meer aan. Er ontstaat (ernstig) overgewicht en dat maakt deze stoornis veel zichtbaarder. De schaamte hiervoor kan leiden tot meer psychische en sociale problemen en meer eetbuien. Ook zijn kunnen er lichamelijke complicaties ontstaan door het overgewicht zoals gewrichtsklachten, diabetes en hoge bloeddruk.

PsycHe Leeuwarden
Psychologenpraktijk Henstra